Bài giảng Tiếng Việt 10 - Tuần 5, bài: Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt 10 - Tuần 5, bài: Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự

1. Tiếng Việt CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ
2. I. KHÁI NIỆM: 1. Tự sự : Tự sự là kể chuyện – trình bày 1 chuỗi sự việc, sự việc này đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến kết thúc thể hiện một ý nghĩa 2. Sự việc: Sự việc là cái xảy ra được nhận thức có ranh giới rõ ràng phân biệt với cái xảy ra khác. Sự việc tiêu biểu là những mốc quan trọng góp phần hình thành bố cục, từ đó dẫn dắt câu chuyện, từng bước hoàn chỉnh văn bản. 3. Chi tiết Mỗi sự việc tiêu biểu bao gồm một số chi tiết đặc sắc. Chi tiết có thể là 1 lời nói, 1 cử chỉ, 1 hành động của nhân vật Những chi tiết đặc sắc tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu. Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu là khâu quan trọng trong quá trình viết hoặc kể lại một câu chuyện.
3. I. KHÁI NIỆM: II. CÁCH CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU * Văn bản 1 : Đọc lại truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy
4. a) Tác giả dân gian kể chuyện gì? (về tình cha con? Về tình vợ chồng chung thủy? về công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước của ông cha ta xưa) a) Tác giả dân gian kể về công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước của ông cha ta xưa ( xây thành, chế nỏ ) . - Tình vợ chồng ( Mị Châu - Trọng Thủy ) - Tình cha con ( An Dương Vương - Mị Châu ). → Đó là các sự việc tiêu biểu.
5. b) Trong truyện có sự việc TT và MC chia tay nhau, TT hỏi MC "Ta lại tìm nàng, lấy gì làm dấu?" (chi tiết 1) MC đáp “Thiếp có áo gấm lông ngỗng...đi đến đâu sẽ rứt lông mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu” (chi tiết 2) Theo em, có thể coi sự việc và các chi tiết trên là những sự việc và các chi tiết tiêu biểu trong truyện không? Vì sao? (Nếu không kể sự việc đó hoặc bỏ chi tiết MC rắc lông ngỗng để làm dấu thì câu chuyện có tiếp nối được không? Vì sao?) b) - Hai sự việc và các chi tiết trên là những sự việc và các chi tiết tiêu biểu trong truyện vì chúng mở ra bước ngoặc mới, sự việc mới, tình tiết mới. - Thiếu sự việc và chi tiết này, câu chuyện sẽ dừng lại và kém phần ý nghĩa
6. I. KHÁI NIỆM: II. CÁCH CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU * Văn bản 2 :
7. Tưởng tượng người con trai lão Hạc (nhân vật chính trong truyện ngắn “Lão Hạc” của NC) trở về làng vào một ngày sau Cách mạng tháng 1945 như sau: Về tới đầu làng, thấy cảnh xóm làng tuy còn xơ xác tiêu điều, nhưng khí thế cách mạng sôi nổi, anh bồi hồi nhớ lại những kỉ niệm xưa.. Anh tìm gặp ông giáo, được nghe kể vể cha mình, rồi theo ông đi viếng mộ cha. Sau mấy ngày thăm hỏi bà con hàng xóm và bạn bè cũ, anh gửi lại ông giáo những di vật của cha, tạm biệt quê hương, nhưng không như lần trước, lần này anh đi làm nhiệm vụ của người cách mạng. Em chọn 1 chi tiết tiếp sau đó rồi kể lại với 1 số chi tiết tiêu biểu.
8. - Sự việc (tưởng tượng ) con trai Lão Hạc trở về làng sau cách mạng tháng Tám 1945. - Các chi tiết tiêu biểu : + Anh tìm gặp ông giáo và theo ông đi viếng mộ cha. + Con đường nghĩa địa ngôi mộ thấp bé. + Anh thắp hương, cúi đầu, nước mắt rưng rưng, rì rầm như nói với người cha khổ sở cả một đời. + Bên cạnh, ông giáo cũng ngấn lệ. - Kết luận: Lựa chọn những sự việc, chi tiết tiêu biểu là lựa chọn những sự việc, chi tiết làm nên ý nghĩa cốt truyện. Là công việc quan trọng và cần thiết vì: + Giúp người viết diễn tả một cách chính xác, đa dạng những tình cảm và suy nghĩ của mình . + Giúp người viết thể hiện được một cách có hiệu quả nhất chủ đề và ý nghĩa của văn bản.
9. I. KHÁI NIỆM: II. CÁCH CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU - Để viết một bài văn tự sự, cần lựa chọn được các sự việc, chi tiết tiêu biểu. - Sự việc, chi tiết tiêu biểu có tác dụng dẫn dắt câu chuyện, tô đậm tính cách nhân vật và tập trung thể hiện chủ đề câu chuyện.
10. Tiếng Việt: TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
11. I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU TÓM TẮT VĂN BẢN DỰA THEO NHÂN VẬT CHÍNH: 1. Mục đích: - Nắm vững tính cách và số phận của nhân vật - Đi sâu tìm hiểu và đánh giá tác phẩm 2. Yêu cầu: - Trung thành với văn bản gốc - Đầy đủ nội dung chính
12. I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU TÓM TẮT VĂN BẢN DỰA THEO NHÂN VẬT CHÍNH: II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ DỰA THEO NHÂN VẬT CHÍNH: 1. Tìm hiểu: Đọc lại Truyện ADV và MC – TT dựa theo nhân vật ADV:
13. a) Xác định những nhân vật chính của truyện? a) Nhân vật chính: - An Dương Vương - Mỵ Châu b) Tìm hiểu và tóm tắt truyện dựa theo nhân vật An Dương Vương? (gợi ý SGK/ 120-121)
14. An Dương Vương nước Âu Lạc tên Thục Phán, vua cho xây thành ở đất Việt Thường nhưng đắp tới đâu lại lỡ tới đó. Một hôm có cụ già mách rằng sẽ có xứ Thanh Giang tới giúp vua xây thành. Hôm sau, xứ Thanh Giang chính là Rùa Vàng tới giúp vua, chỉ trong vòng nửa tháng thành đã được xây xong. Trước khi ra về Rùa Vàng còn tháo vuốt đưa cho vua làm lẫy chống giặc. Có thành kiên cố, lại có nỏ thần, nên vua đánh thắng Triệu Đà khi chúng sang xâm lược. Khi Triệu Đà lập mưu cho con trai Trọng Thủy sang cầu hôn Mị Châu- con gái vua Thục, ở rể và đánh cắp nỏ thần. Quân Triệu Đà mang quân sang tấn công ADV, nhà vua cậy có nỏ thần nên vẫn thản nhiên. Cuối cùng Loa Thành thất thủ, vua cưỡi ngựa đưa con chạy xuống phía Nam, trên đường đi MC rắc lông ngỗng làm dấu. Chạy tới bãi biển Rùa Vàng nổi lên nói kẻ phản tặc sau lưng nhà vua. Vua bèn tuốt gươm chém đầu MC rồi cầm sừng tê bảy tấc rẽ nước xuống biển.
15. II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ DỰA THEO NHÂN VẬT CHÍNH: 2. Cách tóm tắt: - Viết hoặc kể lại 1 cách ngắn gọn những sự việc cơ bản xảy ra đối với nhân vật đó. - Trung thành với văn bản gốc - Khi tóm tắt cần: + Đọc kỹ văn bản, xác định nhân vật chính. + Chọn các sự việc cơ bản xảy ra với nhân vật chính và diễn biến của các sự việc đó. + Tóm tắt các hành động, lời nói, tâm trạng nhân vật theo diễn biến của các sự việc.
16. TUẦN SAU CHUẨN BỊ BÀI UY-LÍT-XƠ TRỞ VỀ 1. Tự đọc trước văn bản SGK/47 52 2. Chép bài vào tập 3 . Tìm đọc thêm về Sử thi Ô-đi-xê
17. BUỔI HỌC TUẦN 5 KẾT THÚC CÁM ƠN CÁC EM ĐÃ CHU Ý LẮNG NGHE XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI TUẦN 6