Bài giảng Ngữ văn 10 - Tuần 9, bài: Ôn tập văn học dân gian

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 10 - Tuần 9, bài: Ôn tập văn học dân gian

1. I. NỘI DUNG: Câu 1: Đặc trưng cơ bản của VHDG: Tính truyền miệng, tính tập thể, tính biểu diễn, tính dị bản, tính địa phương.
2. Câu 2: Hệ thống thể loại của VHDG: Thần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, tục ngữ, câu đố, ca dao, vè, truyện thơ, chèo. Lập bảng tổng hợp các thể loại theo mẫu: Truyện Câu nói Thơ ca Sân khấu Thần thoại, Tục ngữ, Ca dao, Chèo, Sử thi, Câu đố Vè Tuồng dân gian Truyền thuyết, Cổ tích, Ngụ ngôn, Truyện cười, Truyện thơ.
3. Câu 3: Lập bảng tổng hợp, so sánh các thể loại truyện dân gian đã học: Thể Mục đích Hình Nội dung Kiểu nhân Đặc điểm loại sáng tác thức phản ánh vật chính NT lưu truyền Ghi lại Hát Xã hội TN Người anh So sánh, Sử cuộc sống, Kể cổ đại đang hùng sử thi phóng đại, thi ước mơ ở thời công cao đẹp, trùng điệp, phát triển xã thị tộc kì vĩ cộng đồng Thể hiện Kể về các Nhân vật lịch Hư cấu Truyền Kể, thái độ sự kiện lịch sử đã được yếu tố Thuyết diễn cách đánh xướng sử, các nhân truyền thuyết hoang giá của vật lịch sử hóa đường nhân dân kì diệu
4. Câu 3: Lập bảng tổng hợp, so sánh các thể loại truyện dân gian đã học: Thể Mục đích Hình Nội dung Kiểu nhân Đặc điểm loại sáng tác thức phản ánh vật chính NT lưu truyền Ước mơ Xung đột Người con XH, cuộc riêng, người Cổ của nh/dân Kể Hư cấu tích chính nghĩa đấu tranh: con út, người thắng gian thiện - ác bất hạnh, tà chính - tà Truyện Mua vui, Kể Những điều Nhân vật Ngắn gọn, Cười giải trí, trái tự nhiên, có thói hư tình huống châm biếm, những thói tật xấu bất ngờ, phê phán hư, tật xấu, đáng cười
5. Câu 4 : Ca dao a) Nội dung: - Ca dao than thân: Tiếng than của người phụ nữ trong xã hội cũ + Thân phận bị phụ thuộc. + Giá trị thực không ai biết đến - Ca dao yêu thương tình nghĩa: + Tình bạn cao đẹp + Tình yêu quê hương, đất nước + Tình yêu đôi lứa, tình nghĩa thủy chung - Ca dao hài hước : + Cười tự trào: tâm hồn lạc quan, yêu đời, yêu cuộc sống + Cười phê phán: chế giễu thói hư tật xấu của con người
6. Câu 4: Ca dao a.Nội dung: b.Nghệ thuật: - So sánh, ẩn dụ, phóng đại, đối lập, - Mô típ bắt đầu - Hình ảnh biểu tượng - Ngôn từ đời thường mà đầy hàm ý ý
7. II. BÀI TẬP VẬN DỤNG: 1. Bài tập 1/101: - Nét nổi bật trong nghệ thuật miêu tả nhân vật anh hùng của sử thi: so sánh, phóng đại, trùng điệp được dùng nhiều và rất sáng tạo với trí tượng hết sức phong phú của tác giả dân gian. - Hiệu quả nghệ thuật: tôn cao vẻ đẹp của người anh hùng sử thi, vẻ đẹp kì vĩ trong một khung cảnh hoành tráng.
8. Bài tập 2/101: Tấn bi kịch của Mị Châu – Trọng Thủy Cái lõi lịch Bi kịch Chi tiết hoang Kết cục của Bài học rút sử được đường bi kịch ra hư cấu Cuộc xung Bi kịch Thần Kim Qui; Mất tất cả: Cảnh giác đột ADV tình yêu Lẫy nỏ thần; -Tình yêu giữ nước, Triệu Đà (gia đình, Ngọc trai - -Gia đình không chủ thời kì Quốc gia) giếng nước; -Đất nước quan, không Âu Lạc Rùa Vàng nhẹ dạ rẽ nước cả tin. dẫn ADV xuống biển
9. Bài tập 3/101: - Đặc sắc nghệ thuật của truyện “Tấm Cám” thể hiện ở sự chuyển biến của nh/vật Tấm: + GĐ đầu: Yếu đuối, thụ động, gặp khó khăn Tấm chỉ khóc và nhờ sự giúp đỡ của Bụt. + GĐ sau: Kiên quyết đấu tranh giành lại cuộc sống và hạnh phúc, không còn sự giúp đỡ của Bụt, Tấm đã hóa kiếp nhiều lần để sống, trở lại kiếp người. - Lí giải: Lúc đầu được sự giúp đỡ của Bụt nên Tấm thụ động càng về sau mâu thuẫn càng quyết liệt buộc Tấm phải kiên quyết đấu tranh để giành lại cuộc sống về mình.
10. Bài tập 4/101: Ôn về hai truyện cười Tên Đối tượng Nội dung Tình Cao trào truyện cười cười huống để cười gây cười Tam đại Thầy đồ Sự giấu Luống cuống Khi thầy đồ con gà “dốt hay dốt của khi không nói câu “dù nói chữ” con người biết chữ kê dì là chị con công ” Nhưng nó Thầy lí Tấn bi hài Đã đút Khi thầy phải bằng và Cải Kịch của việc lót tiền Lí nói hai mày hối lộ và hối lộ “ Nhưng nó ăn hối lộ mà vẫn phải bằng còn bị hai mày” đánh(Cải)