Bài tập ôn tập Sinh học Lớp 12 - Bài 24 : Thực hành lên men Etilci và Lactic

Nội dung tài liệu: Bài tập ôn tập Sinh học Lớp 12 - Bài 24 : Thực hành lên men Etilci và Lactic

1. BÀI 24. THỰC HÀNH LÊN MEN ETILIC VÀ LACTIC I. Hoâ haáp vaø leân men 1. Hoâ haáp Hoâ haáp laø moät hình thöùc hoaù dò döôõng caùc hôïp chaát cacbohiñrat. 2 . Leân men Laø quaù trình chuyeån hoaù kị khí dieãn ra trong teá baøo chaát. 3. Phaân bieät caùc hình thöùc hoâ haáp vaø leân men Möùc naêng Chaát nhaän e Saûn phaåm Ví duï löôïng Hoâ haáp Khoaûng 40% Truøng giaøy OÂxi phaân töû CO2, H2O, naêng löôïng hieáu khí Hoâ haáp kò Phaân töû voâ cô (Oxi CHC khoâng ñöôïc oxi Khoaûng 20% - Vi khuaån phaûn khí lieân keát) hoùa hoaøn toaøn taïo ra 30% nitrat hoùa . VD: HH nitrat chất saûn phaåm trung gian, - nhận e là NO3 ...... axit piruvic, axêtin CoA,... Leân men CHC khoâng ñöôïc oxi Khoaûng 2% Naám men caùc phaân töû höõu cô hoùa hoaøn toaøn tạo rượu röôïu, etilic, axit lactic,.... VK lactic II. Quaù trình phaân giaûi 1. Phaân giaûi proâteâin vaø öùng duïng - Proâteâin proteaza axit amin (phaân giaûi ngoaøi) - VSV haáp thuï vaø phaân giaûi caùc axit amin taïo ra naêng löôïng cho moïi hoaït ñoäng soáng cuûa tb (phaân giaûi trong). - ÖÙng duïng: saûn xuaát nöôùc maém, nöôùc chaám. 2. Phaân giaûi polysaccarit vaø öùng duïng - Polysaccarit enzim moânoâsacacrit (phaân giaûi ngoaøi). - Caùc saûn phaåm (ñöôøng ñôn) ñöôïc VSV haáp thuï vaø phaân giaûi tieáp theo con ñöôøng hoâ haáp hieáu khí, kò khí hay leân men (phaân giaûi trong). a. Leân men eâtilic Tinh boät naám Glucoâzô naám Eâtanol + CO2 men röôïu ñöôøng hoùa b. Leân men lactic (kò khí) Glucoâzô VK lactic ñoàng hình Axit lactic Trang 1
2. Glucoâzô Vk lactic dò hình Axit lactic + CO2 + Eâtanol + Axit axeâtic.... c. Phaân giaûi xenluloâzô - Nhôø enzim xelulaza  laøm cho ñaát giaøu chaát dinh döôõng vaø traùnh oâ nhieãm moâi tröôøng - ÖÙng duïng: + Chuû ñoäng caáy VSV phaân giaûi xaùc thöïc vaät. + Taän duïng baõ thải thöïc vaät ñeå troàng naám aên. III. Thí nghieäm leân men eâtilic - Cho vaøo oáng nghieäm 2, 3: 1g boät baùnh men. - Cho vaøo thaønh oáng nghieäm 1, 2: 10ml dung dòch ñöôøng. - Cho vaøo thaønh oáng nghieäm 3: 10 ml nöôùc soâi ñeå nguoäi. - Ñeå caùc oáng nghieäm ôû nhieät ñoä 30 – 32, quan saùt hieän töôïng vaø giaûi thích. IV. Leân men lactic 1. Laøm söõa chua - Ñun nöôùc soâi ñeå nguoäi khoảng 40oC. - Pha söõa vaøo ngoït vöøa uoáng (3 nöôùc:1 söõa). - Cho 1 muoãng söõa chua vaøo. - Troän ñeàu, ñoå ra coác. - Ñaët vaøo nôi coù nhieät ñoä 40oC, ñaäy kín. - Sau 3 – 4 giôø thaønh söõa chua, muoán baûo quaûn thì ñeå vaøo töû laïnh. 2. Muoái chua rau quaû - Röûa saïch rau quaû. - Caét thaønh töøng ñoaïn daøi 3 cm. - Cho rau vaøo loï, ñoå ngaäp nöôùc muoái (5 – 6 %), neùn chaët, ñaäy kín, ñaët nôi aám 28 – 30 oC. - Khoaûng thôøi gian 1 – 2 ngaøy. LUYỆN TẬP A. TỰ LUẬN H/1. Phaân bieät caùc hình thöùc hoâ haáp vaø leân men? B/2. Vi khuẩn lam tổng hợp prôtêin của mình từ nguồn cacbon và nitơ ở đâu? Kiểu dinh dưỡng của chúng là gì? - Nguồn cacbon: CO2 - Nguồn nitơ: N2 - Kiểu dinh dưỡng: quang tự dưỡng. VD/3. Tại sao để quả vải chín 3 - 4 ngày thì có mùi chua? Vải chứa đường --> lên men đường tạo rượu êtilic, sau đó tạo axit lactic --> mùi chua. Trang 2
3. VD/4. Bình đựng nước thịt và bình đựng nước đường để lâu ngày khi mở nắp có mùi giống nhau không? Vì sao? Không. - Bình nước thịt chứa protein --> phân giải tạo NH3, H2S --> mùi thối. - Bình nước đường lên mem rượu tạo khí CO2, có mùi chua. H/5. Em hãy kể những thực phẩm được sản xuất bằng cách sử dụng vi sinh vật phân giải prôtêin. làm nước tương, mước mắm,... H/6. Theo em thì trong làm tương và làm nước mắm, người ta có sử dụng cùng một loại vi sinh vật không? Đạm trong tương và nước mắm từ đâu ra? - Không cùng một loại vi sinh vật. - Đạm trong tương chứa protein thực vật. - Đạm trong nước mắn chứa protein động vật. B/7. Điều kiện lên men êtilic là gì? Đường, vi khuẩn lactic, kị khí. D/8. Vì sao khi làm sữa chua, sữa đang ở trạng thái lỏng chuyển sang sệt? Vì sao sữa chua là loại thực phẩm rất bổ dưỡng? - Sữa đang ở trạng thái lỏng chuyển sang sệt là do prote bị biến tính - Sữa chua là loại thực phẩm rất bổ dưỡng vì pH thấp --> ức chế VSV có hại; có nhieeif loại ptrotein dễ tiêu, có nhiều VSV có ích. B. TRẮC NGHIỆM 1B Quá trình oxi hoá các chất hữu cơ mà chất nhận điện tử cuối cùng là oxi phân tử, được gọi là C A. lên men B. hô hấp C. hô hấp hiếu khí D. hô hấp kị khí 2B Ý nào sau đây không đúng khi nói về hô hấp hiếu khí? D A. Là quá trình oxi hoá các phân tử hữu cơ mà chất nhận electron cuối cùng là oxi phân tử. B. Diễn ra ở màng trong ti thể đối với VSV nhân thực. C. Sản phẩm phân giải cuối cùng là CO2 , H2O. D. Xảy ra trong điều kiện không có khí oxi. 3H Để phân giải ADN và ARN thành các nuclêôtit, vi sinh vật tiết ra enzim B A. prôtêaza B. Nuclêaza C. Amilaza D. Kitinaza 4H Thực phẩm nào đã sử dụng vi sinh vật phân giải prôtêin? A A. Tương B. Dưa muối C. Cà muối D. Rượu, bia 5B Quaù trình phaân giaûi protein ñöôïc öùng duïng A A. Laøm nöôùc maém, nöôùc chaám. B. Saûn xuaát röôïu, giaám, keïo, xiroâ. C. Laøm cho ñaát giaøu dinh döôõng D. Traùnh oâ nhieãm moâi tröôøng 6H Trong thí nghiệm lên men êtilic ta thấy có hiện tượng các bọt khí sùi lên trong ống nghiệm, D đó là khí A. ôxi. B. hiđrô. C. nitơ. D. cacbonic. Trang 3
4. 7B Sản phẩm của quá trình lên men etilic là A A. Êtanol B. Axit lactic C. Axit amin D. Glucozơ 8B Trong sơ đồ chuyển hoá CH3CH2OH + O2 X + H2O + Năng lượng. X là A A. axit lactic. B. rượu etanol. C. axit axetic D. axit xitric. 9H Muối chua rau quả nghĩa là người ta lợi dụng hoạt động của C A. nấm men rượu B. vi khuẩn mì chính C. vi khuẩn lactic D. nấm mốc 10H Muối chua rau, thực chất là tạo điều kiện để quá trình nào sau đây xảy ra? D A. Phân giải xenlulozo, lên men lactic. B. Phân giải protein, xenlulozo. C. Lên men lactic và lên men etilic. D. Lên men lactic. 11H Trong gia đình có thể ứng dụng hoạt động của vi khuẩn lactic để C A. làm nước mắm. B. làm tương. C. muối dưa. D. làm giấm 12H Vi khuẩn axêtic là tác nhân của quá trình nào sau đây? B A. Biến đổi axit axêtic thành glucôzơ B. Chuyển hoá rượu thành axit axêtic C. Chuyển hoá glucôzơ thành rượu D. Chuyển hoá glucôzơ thành axit axêtic 13H Việc sử dụng muối trong việc muối dưa nhằm mục đích gì? C A. Tạo điều kiện rút một phần dịch tế bào ra bên ngoài. B. Cung cấp nguyên liệu cho phản ứng lên men C. Ức chế sự hoạt động của vi khuẩn lên men thối. D. Tăng nồng độ dịch bào. 14H Nhóm vi sinh vật nào làm mục nát các thiết bị, đồ đạc làm từ gỗ? C A. vi sinh vật tiết hệ enzim lipza. B. vi sinh vật tiết hệ enzim amilaza. C. vi sinh vật tiết hệ enzim xelulaza D. vi sinh vật tiết hệ enzim prôtêaza 15H Cho các bước của qui trình làm sữa chua như sau: D 1. Cho sữa đặc vào bình khuấy ngọt vừa uống. 2. Cho sữa chua vinamilk vào khuấy đều. 3. Chờ sữa nguội đến khoảng 40oC. 4. Cho vào tủ ấm 6 – 8 giờ. Các bước đúng với qui trình trên là : A. 1 2 3 4. B. 3 1 2 4. C. 2 3 4 1. D. 1 3 2 4. 16 Lấy một chiếc ống nghiệm sạch, đổ vào đó một chút dung dịch đường saccarozo, thêm vào B VD đó một ít bột nấm men rồi để vào trong tủ có nhiệt độ 30 – 32°C. Một thời gian sau thấy A. không có hiện tượng gì xảy ra. B. có bọt khí CO2 nổi lên. C. có bọt khí O2 nổi lên. D. có mùi chua của axit lactic bay ra. 17 Ở trâu, bò tiêu hóa được rơm rạ, mối tiêu hóa được gỗ là do trong dạ dày 4 túi của trâu bò và B H trong ruột mối có chứa các vi sinh vật có khả năng sinh enzim nào trong các enzim sau đây? A. Amilaza B. Xenlulaza. C. Lipaza. D. Prôtêaza. TRẮC NGHIỆM TỔNG HỢP ( B22 24 ) Trang 4
5. 1H Do thiếu ánh sáng, các sinh vật quang hợp vắng mặt ở biển sâu. Các kẽ nứt từ đáy biển là nơi B thải ra một số chất như: Fe, S, CH4 . Và nước biển lại giàu CO2. Đáy biển là môi trường cung cấp đầy đủ cá thành phần để tổng hợp chất hữu cơ cho nhóm vi khuẩn nào sau đây? A. Quang dị dưỡng. B. Hóa tự dưỡng. C. Quang tự dưỡng. D. Hóa dị dưỡng. 2H Vì sao trong sữa chua hầu như không có vi sinh vật gây bệnh? B A. Sữa chua đuọc bảo quản kín nên không bị vi khuẩn gây bệnh xâm nhập. B. Vi khuẩn lactic đã tạo môi trường kiềm ức chế vi khuẩn gây bệnh. C. Vi khuẩn lactic đã tạo môi trường ãit ức chế vi khuẩn gây bệnh. D. Sữa chua nghèo chất dinh dưỡng không phù hợp với vi khuẩn gây bệnh. 3H Điểm giống nhau cơ bản giữa hai kiểu dinh dưỡng hóa dị dưỡng và hóa tự dưỡng của các B nhóm vi sinh vật là A. nguồn cacbon chủ yếu đều lấy từ chất vô cơ. B. đều có nguồn năng lượng từ chất hữu cơ. C. nguồn cacbon chủ yếu đều lấy từ chất hữu cơ. D. đều có nguồn năng lượng từ ánh sáng mặt trời. 4B Nhóm sinh vật nào là tác nhân chủ yếu được ứng dụng trong quá trình sản xuất nước mắm? A A. vi sinh vật tiết hệ enzim prôtêaza. B. vi sinh vật tiết hệ enzim xenlulaza. C. vi sinh vật tiết hệ enzim amilaza. D. vi sinh vật tiết hệ enzim lipaza. 5H Khi xét hô hấp hiếu khí và lên men ở vi sinh vật, câu nào sau đây có nội dung đúng? D 1. Hô hấp hiếu khí không cần ôxi còn lên men cần ôxi. 2. chất nhận êlecreon cuối cùng của hô hấp hiếu khí là ôxi phân tử, của lên men là chất hữu cơ. 3. Hô hấp hiếu khí xảy ra ở tế bào chất còn lên men xảy ra ở ti thể. 4. Hiệu quả năng lượng của hô hấp hiếu khí cao hơn so với lên men. A. 1,3. B. 2, 3, 4. C. 1, 2, 3. D. 2, 4. 6B Cho các đặc điểm sau: A (1) Phần lớn đơn bào. (2) Phân bố không rộng rãi. (3) Có tỉ lệ S/V nhỏ. (4) Thuộc nhiều nhóm phân loại khác nhau. (5) Chỉ gồm các sinh vật nhân sơ. (6) Sinh sản nhanh. Vi sinh vật không có đặc điểm nào? A. ( 1) , (4) và (6). B. (2 ) , (3) và (5). C. (1 ) , (2) và (5). D. (3 ) , (4) và (6). 7H Thịt, cá để ở nhiệt độ thường một thời gian sẽ bị ôi, có mùi thối vì A A. Do thịt, cá giàu prôtêin nên bị vi sinh vật gây hại phân hủy. B. Do các quá trình chuyển hóa bên trong thịt, cá. C. Nhiệt độ làm tăng tốc độ phản ứng sinh hóa. D. Các tế bào bị chết do nhiệt độ cao. Trang 5
6. 8H Đối với vi khuẩn lactic, nước rau quả khi muối chua là A A. môi trường tự nhiên. B. môi trường tổng hợp. C. môi trường bán tự nhiên. D. môi trường bán tổng hợp. 9B Cho các thông tin sau B (1). nguồn năng lượng (2). Môi trường nuôi cấy. (3). Cấu tạo cơ thể. (4). Nguốn cacbon. (5). Phương thức sinh sản. Để phân chia các kiểu dinh dưỡng của vi sinh vật, người ta căn cứ thông tin nào ở trên? A. (3) và (5). B. (1) và (4). C. (3) và (4). D. (1) và (2). 10H Có mấy ý sau đây đúng khi nói về hô hấp hiếu khí? C (1) Xảy ra trong điều kiện không có khí ôxi. (2) Diễn ra ở màng trong ti thể đối với vi sinh vật nhân thực. (3) Là quá trình ôxi hóa các phân tử hữu cơ, mà chất nhận êlectron cuối cùng là ôxi phân tử. (4) Sản phẩm phân giải cuối cùng là CO2 và H2O. A. 1. B. 2. C. 3. D. 4. BÀI 25. SINH TRƯỞNG VÀ SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT I. Khaùi nieäm sinh tröôûng 1. Khaùi nieäm Söï sinh tröôûng cuûa quaàn theå sinh vaät laø taêng soá löôïng teá baøo cuûa quaàn theå. 2. Thôøi gian theá heä: (g) - Ñöôïc tính töø khi xuaát hieän 1 tb cho ñeán khi tb ñoù phaân chia hoaëc soá tb trong quaàn theå taêng leân gaáp ñoâi. - Soá teá baøo cuûa quaàn theå sau n laàn phaân chia laø: n Nt = N0 . 2 II. Söï sinh tröôûng cuûa quaàn theå vi khuaån 1. Nuoâi caáy khoâng lieân tuïc a. Khaùi nieäm: Moâi tröôøng nuoâi caáy khoâng boå sung chaát dinh döôõng môùi vaø khoâng laáy ñi caùc saûn phaåm chuyeån hoaù vaät chaát. b. Quy luaät sinh tröôûng cuûa quaàn theå VK: Goàm 4 pha * Pha tieàm phaùt: (pha lag) - VK thích nghi vôùi moâi tröôøng. - Soá löôïng tb trong quaàn theå chöa taêng - Enzim caûm öùng ñöôïc hình thaønh ñeå phaân giaûi cô chaát. * Pha luyõ thöøa: (pha log) Trang 6
7. - VK sinh tröôûng vôùi toác ñoä lôùn nhaát vaø khoâng ñoåi. - Soá löôïng tb trong quaàn theå taêng leân raát nhanh * Pha caân baèng: Soá löôïng VK trong quaàn theå ñaït cöïc ñaïi vaø khoâng ñoåi theo thôøi gian  soá löôïng tb sinh ra baèng soá löôïng tb cheát ñi. * Pha suy vong: Soá tb soáng trong quaàn theå giaûm daàn do tb trong quaàn theå bò phaân huyû ngaøy caøng nhieàu, chaát dinh döôõng caïn kieät, chaát ñoäc haïi tích luyõ quaù nhieàu. 2. Nuoâi caáy lieân tuïc a. Khaùi nieäm - Khái niệm: Moâi tröôøng nuoâi caáy lieân tuïc ñöôïc boå sung chaát dinh döôõng vaøo vaø ñoàng thôøi laáy ra moät löôïng dòch nuoâi caáy töông ñöông - Gồm 2 pha: pha luyõ thöøa vaø pha caân baèng. b. Ñaëc ñieåm : - Thaønh phaàn moâi tröôøng luoân oån ñònh. - Quaàn theå sinh vaät sinh tröôûng lieân tuïc. - Dòch nuoâi caáy coù maät ñoä sinh vaät töông ñoái oån ñònh. c. ÖÙng duïng: Saûn xuaát sinh khoái thu nhaän proâteâin ñôn baøo, caùc hôïp chaát coù hoaït tính sinh hoïc nhö axit amin, enzim, caùc chaát khaùng sinh, caùc hoocmoân III. Sinh sản của vi sinh vật 1. Sinh saûn cuûa sinh vaät nhaân sô 1. Phaân ñoâi: Chuû yeáu ôû vi khuaån. 2. Naåy choài vaø taïo thaønh baøo töû - Ngoaïi baøo töû: VSV dinh dưỡng meâtan. - Baøo töû ñoát: xaï khuaån. - Phaân nhaùnh vaø naûy choài: VK quang döôõng maøu tía. 2. Sinh saûn cuûa vi sinh vaät nhaân thöïc 1. Sinh saûn baèng baøo töû - Bào tử vô tính: + Baøo töû kín: Naám moác (naám Mucor) + Baøo töû traàn: Penixilium - Bào tử hữu tính: bào tử tiếp hợp ở nấm sợi. 2. Sinh saûn baèng caùch naåy choài hoaëc phaân ñoâi - Naûy choài: Naám men röôïu - Phaân ñoâi: Naám men röôïu rum. - Naám, taûo ñôn baøo vaø ñoäng vaät nguyeân sinh coù theå sinh saûn baèng phaân ñoâi hoaëc baèng baøo töû hoaëc baøo töû höõu tính. Trang 7
8. LUYỆN TẬP A. TỰ LUẬN B/1. Hãy nêu đặc điểm 4 pha sinh trưởng của quần thể vsv. * Pha tieàm phaùt: (pha lag) - VK thích nghi vôùi moâi tröôøng. - Soá löôïng tb trong quaàn theå chöa taêng - Enzim caûm öùng ñöôïc hình thaønh ñeå phaân giaûi cô chaát. * Pha luyõ thöøa: (pha log) - VK sinh tröôûng vôùi toác ñoä lôùn nhaát vaø khoâng ñoåi. - Soá löôïng tb trong quaàn theå taêng leân raát nhanh * Pha caân baèng: Soá löôïng VK trong quaàn theå ñaït cöïc ñaïi vaø khoâng ñoåi theo thôøi gian  soá löôïng tb sinh ra baèng soá löôïng tb cheát ñi. * Pha suy vong: Soá tb soáng trong quaàn theå giaûm daàn do tb trong quaàn theå bò phaân huyû ngaøy caøng nhieàu, chaát dinh döôõng caïn kieät, chaát ñoäc haïi tích luyõ quaù nhieàu. H/2. Neâu söï khaùc bieät nuoâi caáy khoâng lieân tuïc vaø lieân tuïc? Ñaëc ñieåm NC khoâng lieân tuïc NC lieân tuïc Moâi tröôøng Khoâng ñöôïc boå sung chaát dinh döôõng Boå sung chaát dinh döôõng lieân tuïc lieân tuïc Chaát chuyeån hoaù Khoâng laáy ra Ñöôïc laáy ra Pha sinh tröôûng 4 pha: pha tieàm phaùt, pha luyõ thöøa, pha 2 pha: pha luyõ thöøa, pha caân baèng caân baèng, pha suy vong Maät ñoä VSV Khoâng oån ñònh Töông ñoái oån ñònh H/3. Vì sao quá trình sinh trưởng của vsv trong nuôi cấy không liên tục có pha tiềm phát, còn trong nuôi cấy liên tục thì không có pha này? - Trong nuôi cấy không liên tục có pha tiềm phát vì: vi khuẩn cần thích nghi với môi trường - Còn trong nuôi cấy liên tục thì không có pha này vì: môi trường ổn định, vi khuẩn không cần thích nghi với môi trường H/4. Vì sao, trong nuôi cấy không liên tục, vsv tự phân hủy ở pha suy vong, còn trong nuôi cấy liên tục hiện tượng này không xảy ra? - Trong nuôi cấy không liên tục, vsv tự phân hủy ở pha suy vong là do chaát dinh döôõng caïn kieät, chaát ñoäc haïi tích luyõ quaù nhieàu. - Còn trong nuôi cấy liên tục vì chất dinh dưỡng luôn ổn định nên vsv không chết. B. TRẮC NGHIỆM 1B Sau thời gian của một thế hệ, số lượng tế bào trong quần thể biến đổi như thế nào? B Trang 8
9. A. Số lượng tế bào trong quần thể không tăng. B. Số lượng tế bào trong quần thể tăng gấp đôi. C. Số lượng tế bào trong quần thể tăng gấp ba. D. Số lượng tế bào trong quần thể tăng gấp bốn. 2B Đặc điểm môi trường nuôi cấy không liên tục là C A. được bổ sung chất dinh dưỡng mới, và được lấy đi các sản phẩm chuyển hóa vật chất. B. không được bổ sung chất dinh dưỡng mới, nhưng được lấy đi các sản phẩm chuyển hóa vật chất. C. không được bổ sung chất dinh dưỡng mới, cũng không được lấy đi các sản phẩm chuyển hóa vật chất. D. liên tục được bổ sung chất dinh dưỡng mới, và liên tục được lấy đi các sản phẩm chuyển hóa vật chất. 3B Trình tự của 4 pha trong nuôi cấy không liên tục là C 1. Pha tiềm phát. 2. Pha suy vong. 3. Pha cân bằng. 4. Pha lũy thừa. A. 1 2 3 4. B. 2 3 4 1. C. 1 4 3 2. D. 2 4 3 1. 4B Trong điều kiện nuôi cấy không liên tục, số lượng vi sinh vật đạt cực đại và không đổi C theo thời gian ở pha A. suy vong. B. tiềm phát. C. cân bằng. D. lũy thừa. 5H Trong điều kiện nuôi cấy không liên tục, để thu sinh khối vi sinh vật tối đa nên dừng ở đầu C pha A. tiềm phát. B. lũy thừa. C. cân bằng. D. suy vong. 6H Có một pha trong quá trình nuôi cấy không liên tục mà ở đó, số lượng vi khuẩn tăng lên B rất nhanh. Pha đó là A. pha tiềm phát. B. pha lũy thừa. C. pha cân bằng. D. pha suy vong. 7B Trong nuôi cấy không liên tục, đặc điểm của pha tiềm phát là A A. vi khuẩn bắt đầu sinh trưởng. B. vi khuẩn trao đổi chất và phân chia mạnh mẽ nhất. C. số lượng tế bào vi khuẩn giảm mạnh. D. số lượng tế bào vi khuẩn tăng nhanh. 8 Trong điều kiện thích hợp vi khuẩn lactic có thời gian thế hệ là 100 phút. Sau 5 giờ số tế A VD bào trong quần thể này là 1 600 tế bào. Hỏi ban đầu quần thể vi khuẩn có bao nhiêu tế bào? A. 200. B. 300. C. 400. D. 500. 9 Thời gian thế hệ của vi khuẩn E. Coli trong điều kiện thí nghiệm đầy đủ ở 400C là 20 phút. C VD Tính số lượng vi khuẩn E. Coli sau 1 giờ? (Biết rằng số vi khuẩn ban đầu là 2). A. 4. B. 8. C. 16. D. 32. 10 Ống tiêu hóa của người đối với các loài vi sinh vật kí sinh có thể xem là hệ thống nuôi cấy C VD A. không liên tục. B. thường xuyên thay đổi thành phần. Trang 9
10. C. liên tục. D. vừa liên tục vừa không liên tục. 11B Sinh sản ở vi sinh vật nhân sơ gồm có các hình thức B A. Phân đôi, nảy chồi, bào tử trần. B.Phân đôi, nảy chồi, bào tử. C .Phân đôi, nảy chồi, tiếp hợp. D.Phân đôi, nảy chồi, bào tử kín. 12B Nấm men rượu sinh sản bằng cách C A.phân đôi. B.bào tử. C.nảy chồi. D.tiếp hợp. 13B Hình thức sinh sản chủ yếu ở vi sinh vật nhân sơ là A A. phân đôi. B. nảy chồi. C. tạo bào tử. D. bào tử hữu tính. 14B Hình thức sinh sản của xạ khuẩn là C A. phân đôi. B. nảy chồi. C. tạo bào tử vô tính. D. tạo bào tử hữu tính. 15 Một quần thể vi sinh vật có số tế bào là 1280, biết rằng số tế bào ban đầu của quần thể là D VD2 20, quần thể vi sinh vật đó đã phân chia mấy lần? A. 3. B. 4. C. 5. D. 6. 16 Trong thời gian 375 phút, từ một tế bào vi khuẩn đã phân bào tạo ra tất cả 32 tế bào mới. B VD2 Hãy cho biết thời gian cần thiết cho một thế hệ của tế bào trên là bao nhiêu? A. 2 giờ. B. 1 giờ 15 phút. C. 45 phút. D. 1 giờ 30 phút. BÀI 27. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT I. Chất hoá học 1. Chất dinh dưỡng - Caùc chaát höõu cô: Protein, axit nucleic, lipit, (Giuùp cho VSV ñoàng hoaù taêng sinh khoái hoaëc thu naêng löôïng) - Caùc chaát voâ cô chöùa caùc nguyeân toá vi löôïng: Zn, Mn, Mo, (caân baèng aùp suaát thaåm thaáu, hoaït hoaù caùc axit amin) - Caùc nhaân toá sinh tröôûng: là các chất hữu cơ: aa, vit,.. cần cho sự sinh trưởng mà chúng không tự tổng hợp được từ chất vô cơ. + VSV khoâng töï toång hôïp ñöôïc caùc nhaân toá sinh tröôûng VSV khuyeát döôõng. + VSV töï toång hôïp ñöôïc caùc nhaân toá sinh tröôûng VSV nguyeân döôõng. 2. Chaát öùc cheá sinh tröôûng: SGK - Gây ức chế sinh trưởng của VSV - Ứng dụng: diệt trùng, thanh trùng phòng y tế, phòng thí nghiệm, vệ sinh môi trường. Các chất hoá học Cơ chế tác động Ứng dụng Các hợp chất phênol Biến tính các protêin, các loại màng tế Khử trùng phòng thí nghiệm, Trang 10
11. bào bệnh viện Các loại cồn ( êtanol, Thay đổi khả năng cho đi qua của lipit Thanh trùng trong y tế, phòng thí izôprôpanol, 70 – 80%) ở màng sinh chất nghiệm Diệt khuẩn trên da, tẩy trùng Iôt, rượu iôt (2%) Oxi hoá các thành phần tế bào trong bệnh viện Clo (natri hipôclorit), Sinh ôxi nguyên tử có tác dụng ôxi hoá Thanh trùng nước máy, nước các cloramin mạnh bể bơi, công nghiệp thực phẩm II. Caùc yeáu toá lí hoïc Nhaân toá Aûnh höôûng ÖÙng duïng Nhieät ñoä - Toác ñoä caùc phaûn öùng sinh hoaù trong teá baøo. - Duøng nhieät ñoä cao: Thanh truøng. - Goàm 4 nhoùm VSV: - Duøng nhieät ñoä thaáp: Kìm hãm söï + VSV ưa lạnh: Nam cöïc to 15oC sinh tröôûng cuûa vi sinh vaät. + VSV ưa ấm: soáng ôû trong ñaát, nöôùc, kí sinh, to 20-40oC + VSV ưa nhiệt: Naám, taûo, VK, to 55-65oC. + VSV siêu nhiệt: VK ñaëc bieät: to 75-100oC Ñoä aåm Haøm löôïng nöôùc trong moâi tröôøng quyeát ñònh Duøng ñeå khoáng cheá söï sinh tröôûng ñoä aåm. Goàm caùc nhoùm: cuûa töøng nhoùm vi sinh vaät. + VK ñoøi hoûi ñoä aåm cao. + Naám men ñoøi hoûi ít nöôùc hôn. + Naám sôïi caàn ñoä aåm thaáp. Ñoä pH - Aûnh höôûng tôùi tính thaám qua maøng, hoaït Taïo ñieàu kieän nuoâi caáy thích hôïp ñoäng chuyeån hoaù caùc chaát trong teá baøo, hoaït tính enzim, söï hình thaønh ATP . - Goàm 3 nhoùm sinh vaät: VSV öa axit, öa kieàm, öa pH trung tính. Aùnh saùng Taùc ñoäng ñeán hình thaønh baøo töû sinh saûn, toång Coù theå tieâu dieät hoaëc öùc cheá VSV. hôïp saéc toá, chuyeån ñoäng höôùng saùng. - Laøm bieán tính axit nucleic. - Ion hoaù protein, axit nuc gaây ñoät bieán Aùp suaát Gaây co nguyeân sinh laøm cho VSV khoâng phaân Baûo quaûn thöïc phaåm thaåm thaáu chia ñöôïc. LUYỆN TẬP Trang 11
12. A. TỰ LUẬN H/Câu 1: Kể tên những chất diệt khuẩn thường dùng trong bệnh viện, trường học và gia đình? cồn, oxi già, xà phòng,... VDT/Câu 2: Vì sao sau khi rửa rau sống nên ngâm trong nước muối hay thuốc tím pha loãng? nước muối là môi trường ưu trương --> áp suất thẩm thấu cao --> ức chế vsv, thuốc tím pha loãng là chất oxi hóa mạnh --> giết vsv. H/Câu 3: Xà phòng có phải là chất diệt khuẩn không? không, nó là chất tẩy rữa. VDT/Câu 4: Vì sao có thể giữ thức ăn tương đối lâu trong tủ lạnh? tủ lạnh có nhiệt độ thấp --> ức chế sự phát triển vsv VDT/Câu 5: Vì sao thức ăn chứa nhiều nước rất dễ bị nhiễm vi khuẩn? vì đa số vi khuẩn thích nghi môi trường có độ ẩm cao VDT/Câu 6: Vì sao trong sữa chua hầu như không có vi sinh vật gây bệnh. sữa chua có pH thấp --> ức chế sự phát triển vsv gây hại. B. TRẮC NGHIỆM 1B Vi sinh vật khuyết dưỡng B A. không tự tổng hợp được các chất dinh dưỡng. B. không tự tổng hợp được các nhân tố sinh trưởng. C. không sinh trưởng được khi thiếu các chất dinh dưỡng. D. không tự tổng hợp được các chất cần thiết cho cơ thể. 2B Nhân tố sinh trưởng của vi sinh vật có thể là chất hóa học nào sau đây? D A. Protein, vitamin. B. Axit amin, polisaccarit. C. Lipit, chất khoáng. D. Vitamin, axit amin. 3B Phát biẻu nào sau đây sai? C A. Chất dinh dưỡng là những chất giúp cho VSV đồng hóa và tăng sinh khối. B. VSV nguyên dưỡng là VSV có thể sinh trưởng trong môi trường tối thiểu. C. VSV tự tổng hợp một số chất hữu cơ như vitamin, axit amin... từ các chất vô cơ gọi là nhân tố sinh trưởng. D. VSV khuyết dưỡng là VSV không sinh trưởng trong môi trường tối thiểu. 4H Hóa chất nào sau đây có tác dụng ức chế sự sinh trưởng của vi sinh vật? D A. Protein. B. Polisaccarit. C. Monosaccarit. D. Phenol. 5B Cơ chế tác động của chất kháng sinh A A. diệt khuẩn có tính chọn lọc. B. oxi hóa các thành phần tế bào. C. thay đổi khả năng cho đi qua của liipt ở màng sinh chất. D. bất hoạt các prôtêin. 6 Vì sao khi rửa rau sống nên ngâm trong nước muối loãng khoảng 5 – 10 phút? A VD A. Nước muối loãng gây co nguyên sinh làm cho vi sinh vật không phát triển B. Nước muối có tác dụng oxi hóa rất mạnh Trang 12
13. C. Nước muối làm cho prôtêin của vi khuẩn bất hoạt D. Nước muối làm biến tính các prôtêin và màng tế bào vi khuẩn. 7B Dựa trên nhiệt độ tối ưu của sự sinh trưởng mà VSV được chia làm các nhóm nào sau đây? D A. Nhóm ưa nhiệt và nhóm kị nhiệt B. Nhóm ưa nóng, nhóm ưa ấm C. Nhóm ưa lạnh, nhóm ưa nóng D. Nhóm ưa lạnh, nhóm ưa ấm nhóm ưa nhiệt và ưa siêu nhiệt 8B Mức nhiệt độ tối ưu cho sinh trưởng vi sinh vật là mức nhiệt độ mà ở đó D A. vi sinh vật bắt đầu sinh trưởng B. vi sinh vật bắt đầu giảm sinh trưởng C. vi sinh vật dừng sinh trưởng D. vi sinh vật sinh trưởng mạnh nhất 9B Dựa trên tác dụng của độ pH lên sự sinh trưởng của vi sinh vật, người ta chia vi sinh D vật làm các nhóm A. nhóm ưa kiềm và nhóm axit B. nhóm ưa trung tính và nhóm ưa kiềm C. nhóm ưa axit và nhóm ưa trung tính D. nhóm ưa kiềm nhóm ưa axit và nhóm ưa trung tính 10H Đa số vi khuẩn sống kí sinh được xếp vào nhóm C A. ưa kiềm B. ưa axit C. ưa trung tính D. ưa kiềm và a xít 11B Vi sinh vật nào sau đây trong hoạt động sống tiết ra axit làm giảm độ pH của môi trường? C A. xạ khuẩn B. vi khuẩn lam C. vi khuẩn lăctic D. vi khuẩn lưu huỳnh 12H Môi trường nào sau đây có chứa ít vi khuẩn ký sinh gây bệnh hơn các môi trường còn lại? C A. Trong đất ẩm B. Trong máu động vật C. Trong sữa chua D. Trong không khí 13 Vì sao thức ăn chứa nhiều nước rất dễ bị nhiễm khuẩn? C VD A. vì nước là dung môi của các chất khoáng dinh dưỡng. B. vì nước là yếu tố hóa học tham gia vào quá trình thủy phân các chất. C. vì vi khuẩn sinh trưởng tốt ở môi trường có độ ẩm cao. D. vì mỗi loại VSV sinh trưởng trong một giới hạn độ ẩm nhất định. 14B Người ta có thể sử dụng vi sinh vật để sản xuất ra những sản phẩm nào sau đây theo quy mô D công nghiệp? A. Các loại axitamin quý. B. Prôtêin đơn bào. C. Sữa chua. D. Tất cả các sản phẩm trên. 15 Một trong các cách bảo quản thức ăn phổ biến tại gia đình là giữ trong tủ lạnh. Tuy nhiên, C H thức ăn để lâu trong tủ lạnh vẫn bị hỏng. Điều này đuọc ỉai thích là do A. Các vi khuẩn ưa ấm hình thành nội bào tử và phá hỏng thức ăn. B. Vi khuẩn gây hại vẫn sinh trưởng, phát triển bình thường với nhiệt độ thấp trong tủ lạnh. C. Nhiệt độ trong tủ lạnh khoảng 40C, các vi khuẩn chịu lạnh vẫn sinh trưởng được ở nhiệt độ này. D. Thời gian bảo quản lâu tạo điều kiện cho vi khuẩn gây hại thích nghi với nhiệt độ thấp. 16 Xét một nhóm tế bào vi khuẩn với số lượng ban đầu là 103 tế bào đang được nuôi cấy trong A Trang 13
14. + VD2 môi trường gồm 10g glucôzơ, 4g Na2SO4, 2g NH4 và 1g nước canh thịt. Sau thời gian ¾ giờ số tế bào đếm được là 8000 tế bào. Một số học sinh có kết luận như sau - Học sinh 1 (HS 1) cho rằng môi trường nuôi cấy nhóm vi khuẩn trên là môi trường tổng hợp. - Học sinh 2 (HS 2) cho rằng nhóm vi khuẩn trên đã phân chia 8 lần. - Học sinh 3 (HS 3) cho rằng thời gian thế hệ của loài vi khuẩn trên là 15 phút. A. HS1 sai, HS2 sai, HS3 đúng. B. HS1 sai, HS2 đúng, HS3 sai. C. HS1 đúng HS2 đúng, HS3 sai. D. HS1 đúng, HS2 sai, HS3 đúng. NỘI DUNG ÔN TẬP PHẦN TỰ LUẬN KIỂM TRA 1 TIẾT 1. Ở thực vật, pha sáng của quá trình quang hợp diễn ra ở đâu và tạo ra sản phẩm gì để cung cấp cho pha tối? 2. Điều gì sẽ xảy ra nếu ở kì giữa của nguyên phân, thoi phân bào bị phá hủy? 3. Nêu ý nghĩa của nguyên phân? 4. Nêu sự khác biệt giữa nguyên phân và giảm phân 5. Nêu những chỉ tiêu cơ bản để phân thành các kiểu dinh dưỡng của vi sinh vật? 6. Khi có ánh sáng và giàu CO2, một loại vi khuẩn có thể phát triển trên môi trường với thành phần được tính theo đơn vị g/l như sau: (NH4)3PO4 – 1,5 ; KH2PO4 – 1,0 ; MgSO4 – 0,2 ; CaCl2 – 0.1 ; NaCl – 5,0. a) Môi trường trên là loại môi trường gì? - .................................................................................................................................... b) Vi sinh vật phát triển trên môi trường nàycó kiểu dinh dưỡng gì? - .................................................................................................................................... c) Nguồn cacbon, nguồn năng lượng và nguồn nitơ của vi sinh vật này là gì? 7. Tại sao để quả vải chín 3 - 4 ngày thì có mùi chua? 8. Em hãy kể những thực phẩm được sản xuất bằng cách sử dụng vi sinh vật phân giải prôtêin. 9. Neâu söï khaùc bieät nuoâi caáy khoâng lieân tuïc vaø lieân tuïc? 10. Vì sao quá trình sinh trưởng của vsv trong nuôi cấy không liên tục có pha tiềm phát, còn trong nuôi cấy liên tục thì không có pha này? Trang 14